Strategia AI

Mamy kolejne spotkanie na wysokim szczeblu na temat strategii AI, a będzie tych spotkań więcej. Ministerstwo Cyfryzacji: 9 listopada br. organizujemy ogólnopolską konferencję pt. „Sztuczna Inteligencja – Polska 2118”, podczas której zaprezentujemy m.in. wyniki naszych prac, ale też chcielibyśmy przeprowadzić szeroką debatę dotyczącą tego zagadnienia. W panelu jest 5 wiceministrów z różnych resortów. Zapewne powstanie międzyresortowy program zamawiany, a plany mamy na 100 lat.

Czy mamy jednak szanse w globalnej konkurencji? W bogatej Holandii, która ma naprawdę dobrą informatykę, piszą:

AI braindrain threatens ‘new generation of scientists’ – DutchNews.nl

90% absolwentów programów AI pracuje w firmach a na uczelniach nie ma kto uczyć. Pozostałe 10% najlepszych ściąga Massachusetts Institute of Technology. W samym Amsterdamie 700 students chciało zrobić magisterium z AI ale było 200 miejsc. Ile mamy w całej Polsce absolwentów w tym obszarze? Czy Ministerstwo Cyfryzacji odpowiedzialne za strategię AI w Polsce zajmie się kształceniem?

Demis Hassabis  założył w 2010 roku Deep Mind, w 2014 roku Google kupił firmę za 500 mln $. W ostatnich artykułach pisze “czemu AI potrzebuje neuronauk”.
Wspomniałem o tym w ostatnim referacie, Artificial intelligence and neurocognitive technologies. PP-RAI 2018, Polish Collaboration for Development of Artificial Intelligence, Poznań 18-19.10.2018.

Ile grup zajmuje się AI/neuro w Polsce? Laboratorium Neurokognitywne, które założyłem parę lat temu, i kto jeszcze?

 

Advertisements
Posted in Sztuczna Inteligencja | 2 Comments

Wolna wola i filozofia informacji

Pytanie: Przygotowuję właśnie pracę licencjacką, w której zamierzam przybliżyć kwestię dwupoziomowego modelu podejmowania decyzji (jak u W. James’a) czy też tego, co Pan Profesor nazywa “probabilistycznym determinizmem społecznym”. W związku z powyższym mam prośbę. Czy mógłbym liczyć na polecenie jakiejś literatury polsko- lub anglojęzycznej w tym temacie? Posiadam w zasadzie jedynie to, co napisali James oraz Doyle…

Odpowiedź: Doyle ma rozbudowaną stronę z literaturą:

http://www.informationphilosopher.com/books/

oraz 3 kolejne książki a w nich bardzo wiele odnośników do innych prac. Można też w Google Scholar prześledzić cytowania jego publikacji.

Wpadłem na ten pomysł nie znając jego prac, wiec nie cytowałem go pisząc:

Duch W. (2010) Czy jesteśmy automatami? Mózgi, wolna wola i odpowiedzialność.  Rozdz. 8, str. 219-264, Na ścieżkach neuronauki. red. P. Francuz, Lublin: Wydawnictwo KUL.

Książki Boba Doyle’a zostały wydane w ostatnich latach (2011, 2016), nie są jeszcze szeroko znane.  W wykładach zamieszczonych na jego stronie omawia ogromnie szeroki zakres materiału, od fizyki po metafizykę, jego ujęcie od strony filozofii informacji rozwiązuje wiele problemów ale wymaga głębszego przemyślenia.

Podsumowując:
In our model, thoughts are freely generated. Actions are adequately
determined by the agent. Thoughts are free. Actions are willed.

Problem jak można tu zauważyć to: myśli pojawiają się spontanicznie, mogą się pojawiać różne, ale ich zakres jest ograniczony przez wiedzę danej osoby, jak i czas poświęcony na przemyślenia przed podjęciem decyzji. Pojawia się możliwość wyboru, ale jest ona ograniczona. Doyle tego nie omawia.

Posted in Kognitywistyka, wolna wola | Tagged , | 2 Comments

Świadomość? To bardzo proste.

Dr Wiesław Galus i prof. Janusz Starzyk (Ohio, USA) napisali książkę o świadomości. Widziałem tylko fragment, ale znam autorów, a nawet ich kiedyś skontaktowałem,  gdyż nie miałem możliwości sam się tematem zajmować z powodu administracyjnych obowiązków a potem budowania laboratorium o charakterze eksperymentalnym. Dr Galus napisał w mailu:

Polecony przez Pan kontakt zaowocował książką, którą wspólnie z prof Starzykiem napisaliśmy i wydaliśmy (zob. http://ksiegarnia.iknt.pl/wieslaw-galus-janusz-starzyk-swiadomosc-alez-to-bardzo-proste.html ). Cytujemy tam także Pana prace. Za owocną sugestię bardzo dziękujemy. Zapraszamy także do zapoznania się z naszym modelem umysłu świadomego. Liczymy na dogłębną krytykę.
Pozdrawiam serdecznie
Wiesław Galus w imieniu swoim oraz prof. Janusza Starzyka
Zachęcam więc do czytania i krytykowania, jak wrócę z Brukseli to sam tę książkę zamówię.
Posted in Świadomość | Tagged , | 16 Comments

Sztuczna Inteligencja – plany europejskie

Komisja EU wpadła w panikę widząc co się dzieje w Chinach i USA i obiecuje na to wielkie fundusze na poziomie 20 mld Euro/rok. AI w medycynie będzie również priorytetem. Wysłaliśmy na początku czerwca wspólne stanowisko kilku organizacji (PSSI, PTSN) w obszarze uczenia maszynowego i sztucznej inteligencji do Ministerstwo Cyfryzacji  i MNiSW. Teraz Ministerstwo Cyfryzacji przysłało następującą prośbę (w piątek, uwagi na poniedziałek, a program na 6 lat za miliardy … ):

W związku z koniecznością opracowania przez MC stanowiska RP w odniesieniu do dokumentu Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające program „Cyfrowa Europa” na lata 2021–2027 (COM(2018)434) uprzejmie proszę o przedstawienie opinii  w terminie do 18 czerwca br.

Program będzie składał się z 5 współzależnych i wzajemnie się wzmacniających filarów:

1) Infrastruktura obliczeniowa o wysokich parametrach i infrastruktura przetwarzania danych zostanie zamówiona wspólnie w celu zbudowania zintegrowanego europejskiego ekosystemu superkomputerów (w tym sprzętu, oprogramowania, aplikacji), wykorzystywanego w szczególności w obszarach interesu publicznego;

2) Zdolności cyberbezpieczeństwa zarówno administracji publicznej, jak i przedsiębiorstw zostaną zwiększone poprzez

(i) zamówienia na zaawansowane rozwiązania, wyposażenie, narzędzia i dane;
(ii) zwiększenie dostępu do urządzeń testujących i certyfikacyjnych;
oraz (iii) zapewnienie pomocy technicznej i wiedzy fachowej;

3) Otwarte platformy i “wspólna przestrzeń danych” dla sztucznej inteligencji zostaną pozyskane i będą szeroko dostępne w całej UE w cyfrowych centrach innowacji, zapewniając zaplecze testowe i wiedzę małym przedsiębiorstwom i lokalnym innowatorom.

4) Filar Zaawansowanych Umiejętności Cyfrowych umożliwi studentom i ekspertom technologicznym prowadzenie szkoleń w zakresie zaawansowanych technologii cyfrowych (analiza danych, robotyka, sztuczna inteligencja, blockchain, cyberbezpieczeństwo, obliczenia o wysokiej wydajności, kwantowe itp.), Specjalistyczne kursy i staże w firmach wdrażanie zaawansowanych technologii;

5) Wielkoskalowe projekty wdrożeniowe wesprą przekształcenie obszarów szeroko pojętego zainteresowania publicznego w erę cyfrową. Będą one miały na celu dostosowanie inwestycji państw członkowskich i UE w celu zapewnienia szerokiej dostępności i interoperacyjności powstałych rozwiązań, kontynuacji działań i usług świadczonych w ramach poprzednich programów. Wsparcie zostanie skierowane również do małych i średnich przedsiębiorstw, aby zaangażowały się w transformację cyfrową, w szczególności w obszarach takich jak sztuczna inteligencja.

W moim komentarzu poruszyłem tylko dwa problemy z tym programem.

Program wygląda rozsądnie, jest szeroki, na wiele lat i wiele miliardów, a czas na uwagi 3 dni. Uwag można zrobić wiele i część została przesłana do MC w związku z programem sztucznej inteligencji (adresatem była Anna Podgorska-Buompane) oraz MNiSW, więc nie będę tego powtarzał. Jednakże jestem przekonany, że bez głębszych zmian w polityce naukowej nie ma szans na sukcesy w tym obszarze.

Co trzeba zrobić by informatyka, a szczególnie AI, się w Polsce na uczelniach rozwijała, jakie są bariery tego rozwoju?

Problem 1: Skąd wziąć ekspertów?

Rynek pracy jest taki, że trudno znaleźć doktoranta lub postdocka w informatyce – wszyscy pracują od 2-3 roku studiów i nie mają ani czasu studiować ani chęci robić zaawansowanych rzeczy. Zarabiają dużo programując, zarządzając sieciami itp. W USA, UK i innych krajach też się już zrobił kryzys,  np.:  We can’t compete’: why universities are losing their best AI scientists,
https://www.theguardian.com/science/2017/nov/01/cant-compete-universities-losing-best-ai-scientists

Tak się dzieję pomimo tego, że w USA informatycy na uczelniach (łącznie z doktorantami) zarabiają 2-3 razy tyle co humaniści. W Polsce uczelnie nie mogą konkurować z rynkiem pracy. To oznacza, że niewielu będzie nauczycieli akademicki i dobrze wykształconych studentów. Napisałem nawet artykuł „Pływanie pod prąd” o tworzeniu informatyki na UMK od podstaw, po 30 latach nadal nie jest zbyt dobrze. Szukamy właśnie postdocka do projektu Symfonia (analiza sygnałów neuroobrazowania), wygląda to dość beznadziejnie.  Sprowadzanie naukowców z Chin, Indii czy Rosji też nie ma większych szans bo tam powstały superośrodki ściągające ludzi z USA. Nasi najlepsi studenci pracują w Google Brain, powrót do Polski z dobrego ośrodka w USA czy UK jest mało prawdopodobny.

Problem 2: Brak polityki naukowej lub szkodliwa polityka uprawiana nieświadomie.

W skrócie: nie cenimy rzeczy nowych, nie ma za nie ministerialnych punktów, dajemy nagrody i oceniamy osoby i instytucje na podstawie źle wybranych wskaźników. Zwykle ustala się najpierw KPI (Key Performance Indicators) w celu realizacji polityki naukowej. U nas te wskaźniki – punktacja czasopism – nie są jednak związane z polityką naukową, czyli preferencjami dla rozwoju ważnych dziedzin, tylko mechanicznie z współczynnikami wpływu (Impact Factors). Będziemy więc się liczyć w tradycyjnych dyscyplinach naukowych, ale kto zajmie się nowymi, które dopiero powstają? Nie ma nagród dla pionierów piszących w nowych niskopunktowanych czasopismach, chyba że pod koniec życia dostaną Nobla.

Uczestniczyłem w zakładaniu i tworzeniu w Polsce różnych organizacji i nowych kierunków związanych z infromatyką, np.:

  1. Open Systems and Information Dynamics Society (1992).
  2. Polskie Stowarzyszenie Sieci Neuronowych (1994), członek zarządu do dzisiaj.
  3. Sekcję Fizyki Obliczeniowej, Komitet Fizyki PAN (1997), wice-przewodniczący (2001-05).
  4. Polskie Towarzystwo Kognitywistyczne (2001)
  5. Sekcja Nauk Obliczeniowych Komitetu Informatyki PAN (2009).
  6. Polskie Stowarzyszenie Sztucznej Inteligencji (2010).

Nigdy nie mieliśmy żadnego wsparcia dla tworzenia nowych kierunków, sztuczna inteligencja, którą nauczam od 25 lat, była na początku wyśmiewana przez „prawdziwych naukowców”, podobnie sieci neuronowe.

Pełniłem lub pełnię różne funkcje w organizacjach związanych ze sztuczną inteligencją za granicą:

  1. IEEE Neural Network Society, (różne funkcje od 1997)
  2. IEEE Computational Intelligence Society, CIS Technical Committee od 2003;
  3. European Neural Network Society; jako Prezydent 2006-2008, 2009-2011;
  4. International Association for Information and Management Sciences (IMS), vice-president 2010-2013.
  5. IEEE Neural Networks Pioneer Award sub-committee (2012).
  6. IEEE Towards Human-like Intelligence, Computational Intelligence Society Task Force, vice-president (2012)
  7. International Neural Network Society; INNS Board of Governors member, 2003; elected to the College of Fellows (2013)
  8. Brain-Mind Institute, USA (od 2011)
  9. EIT Health, high level expert group Think Tank, European Institute of Innovation & Technology (2017).

To działalność czysto hobbystyczna, nigdy nie została w żaden sposób doceniona, nie mamy programu rozwoju nowych dziedzin czy włączenia się w międzynarodowe działania na wysokim poziomie. Nie wiem jak zachęcać młodych badaczy do angażowania się w nowe kierunki związane ze sztuczną inteligencją, neuroinformatyką czy technologiami neurokognitywnymi, fenomiką neurokognitywną, kierunki które zdecydują o przyszłości świata.

Bez aktywnej polityki i rozwiązania tych problemów nasze sukcesy będą w skali Europy marginalne.

 

Fragment z Pauzy Akademickiej (ukaże się dopiero we wrześniu):

Komisja Europejska ogłosiła w kwietniu 2018 dramatyczny komunikat obiecując ogromne inwestycje  związane ze sztuczną inteligencją (AI, Artificial Intelligence). Czytamy w nim: „Jak maszyna parowa i elektryczność w przeszłości, AI zmienia nasz świat, społeczeństwo i przemysł. Jest to jedna z najbardziej strategicznie ważnych technologii 21 wieku. Chodzi o najwyższą stawkę. Sposób w jaki podejdziemy do sztucznej inteligencji zdefiniuje rzeczywistość, w jakiej będziemy żyć.” Do końca 2020 roku nakłady krajów UE powinny wzrosnąć z kilku miliardów euro do 20 mld rocznie! Polska poparła te działania i zarówno Ministerstwo Cyfryzacji jak i MNiSW już zorganizowały w tej sprawie spotkania. Czy praca nad sztuczną inteligencją to dobra droga do kariery naukowej?

 

Analiza języka naturalnego to niezwykle ważna specjalność w sztucznej inteligencji, ale czy można dostać dużo punktów za publikację prac informatycznych o języku polskim? Na 39 czasopism informatycznych z „Computer Science” w tytule mamy 3 za 25 punktów, reszta ma od 1-20, nie doceniamy informatyki. Na 17 czasopism z „Artificial Intelligence” w tytule jedno ma 40 punktów, dwa (AI Review i Engineering applications of artificial intelligence) po 35, dwa mają po 30 punktów, a reszta od 4-25. To oznacza, że tylko 3 czasopisma zaliczono do szczytu uporządkowanej listy czasopism w grupie czasopism informatycznych. Niestety to nie w tych czasopismach pojawiały się artykuły, które doprowadziły do obecnej rewolucji w AI. „Sztuczna inteligencja” to ogólna nazwa stosowana w mediach, ale prawdziwa rewolucja nastąpiła dzięki takim specjalnościom jak uczenie maszynowe, sieci neuronowe, inteligencja obliczeniowa, rozpoznawanie wzorców. Wśród czasopism zajmujących się sieciami neuronowymi najstarsze i najlepsze to „Neural Networks” i „Neural Computations” po 30 punktów, jedyne czasopisma za 40 lub więcej punktów wydawane są przez IEEE i zaliczane do nauk technicznych. Grupa „neuro” nie wyróżnia czasopism o charakterze informatycznym tylko ocenia je razem z czasopismami z neuroscience czy neurologii, które mają zupełnie inny charakter. „Cognitive Neurodynamics” ma 20 punktów, a w tej samej grupie mamy „Journal of Cognitive Neuroscience” za 45 punktów. W tym pierwszym są artykuły o charakterze matematycznym, w tym drugim mamy eksperymentalne badania nad mózgiem, a więc jest to całkiem inny obszar badań. Jeszcze gorzej wygląda punktacja w nowo powstających specjalnościach w obrębie różnych dyscyplin. Niezwykle ważne czasopisma, takie jak „Neuroregulation”, czy „Journal of Neurotherapy” reprezentują zbyt młodą specjalność, by można było tu zrobić karierę. Nie opłaca się być pionierem, można za to dostać nagrodę Nobla, ale nie punkty za publikacje.

Posted in Futurologia, Sztuczna Inteligencja | 8 Comments

Optymalizacja procesów w mózgu

Przez chwilę myślałem, że nikt się tym nie zajmuje, ale oczywiście byłem w błędzie. Optymalizacja procesów zachodzących w mózgach zaczyna się od neurorehabilitacji, mamy interfejsy mózg komputer, neurofeedback a teraz neuromodulację. Mam więc konkretne wyobrażenia jak do tego podejść – i o tym właśnie jest wykład na University of Surrey.

Posted in Kognitywistyka, Sztuczna Inteligencja | 19 Comments

Bzdury roku

Polecam znakomity serwis To TylkoTeoria. Prowadzi go doktorant z UJ, Łukasz Sakowski.
Szczególnie zabawny jest ostatni ranking biologicznych bzdur roku 2017. Jest też grupa na Facebooku. Dowiemy się, że szczepionki zamieniają nas w cyborgów, gdyby ewolucja byłą prawdąto byśmy mieli dwie wątroby by nie szkodził nam alkohol, a woda ma konstrukcję sześcianu i tylko taka wnika do komórek. Jednak chyba najbardziej zabawna wiadomość to “kobieca pochwa siedliskiem demonów” …
Jeśli grozi nam sterowanie to nie z powodu szczepionek ale propagandy powtarzanej tysiące razy. Przeciętny obywatel dzięki mediom ma zupełnie skrzywiony obraz świata i nawet przeprowadzka do innego kraju go nie zmieni, jeśli nie potrafi być częścią jego kultury, nie zna dobrze jego języka. Mechanizmy neuronalne odpowiedzialne za formowanie się teorii spiskowych w mózgu to bardzo interesujący temat badawczy.

Posted in Kognitywistyka, Paranormalne, Racjonalizm, Uncategorized | 14 Comments

Moralne dylematy

Eksperyment z wyborem: czy nic nie robić i pociąg przejedzie 5 osób, czy przestawić zwrotnice i skierować pociąg na tor, na którym zginie jedna osoba? Niesamowite ale zrobiono realistyczny eksperyment w serii “Mind Field”.

 

Posted in Kognitywistyka, wolna wola | 1 Comment