Natura rzeczywistości

Napisałem to w komentarzu, ale trudno go znaleźć, więc zamieszczam jako post.

Obiektywna rzeczywistość jest naszym wyobrażeniem, abstrakcją, nie mamy do niej bezpośredniego dostępu więc pracowicie konstruujemy naukowe teorie, ale jak widać po problemach unifikacji fizyki i modelach kosmologicznych nadal nie mamy dobrego modelu świata. W tym roku pojawił się test pokazujący, że wspólny opis tego samego eksperymentu przez dwóch obserwatorów nie jest możliwy. Ta praca
https://advances.sciencemag.org/content/5/9/eaaw9832 (oryignał)
doczekała się wielu komentarzy, tu krótkie omówienie:
https://sciencebulletin.org/quantum-observers-may-be-entitled-to-their-own-facts/

Dotychczas szukaliśmy intersubiektywnego opisu świata, czyli takiego, na który się wszyscy zgadzamy, w którym możliwa jest interpretacja obserwacji prowadząca do tych samych wniosków. Mechanika kwantowa na to nie pozwala, każdy obserwator ma swój własny opis świata, który nie daje się w pełni uzgodnić z innymi obserwatorami. To jedynie oznacza, że dany obserwator może wiedzieć o świecie tylko tyle, ile wynika z jego obserwacji. Takie probabilistyczne rozumienie mechaniki kwantowej, zwane QBismem, np.
https://www.wikiwand.com/en/Quantum_Bayesianism
pojawiało się już wcześniej, ale po raz pierwszy mamy eksperymenty, które na to jednoznacznie wskazują. Są to jednak zbyt techniczne zagadnienia by je tu szczegółowo dyskutować, ludzie piszą grube książki na ten temat. QBism wydaje się dobrą propozycją interpretacji ostatnich rezultatów.

Czy to coś zmienia na poziomie ludzkiego doświadczenia? Subiektywna perspektywa wynika z naszego sposobu przeżywania świata, a ten zależy od zmysłów i nie dostrzegamy w nim dziwnych efektów obserwowanych na poziomie kwantowym. Polecam książki Olivera Sacksa, który wyszukuje ciekawe przypadki neurologicznych lub psychiatrycznych zaburzeń, które zmieniają świat człowieka. Uzgodnienie intersubiektywnej interpretacji rzeczywistości nie do końca jest jednak możliwe, bo to by wymagało identycznych mózgów i procesów w nich zachodzących. Sacks opisuje przykłady osób niewidomych upierających się, że widzą, lub sparaliżowanych twierdzących, że poruszają bezwładną kończyną. To drastyczne przykłady, jednakże u ludzi zdrowych widać też znaczne różnice w postrzeganiu i interpretacji tych samych zdarzeń.

About wduch

Google: W. Duch
This entry was posted in Meta - objaśnienia, Świadomość and tagged , . Bookmark the permalink.

5 Responses to Natura rzeczywistości

  1. gall says:

    Ten eksperyment odnosi się do paradoksu “przyjaciela Wignera” https://en.wikipedia.org/wiki/Wigner%27s_friend . Inna możliwa interpretacja opiera się na relacyjnym obrazie fizyki kwantowej https://en.wikipedia.org/wiki/Relational_quantum_mechanics

    Można nawet postawić bardziej śmiałą tezę, że nie tylko nie mamy dostępu do obiektywnej rzeczywistości, ale wręcz że w ogóle obiektywna rzeczywistość nie istnieje. Donald Hoffman trochę na ten temat filozofuje https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpsyg.2014.00577/full . Twierdzi, że jedyną realnością jest świadomość, a prawa fizyki kwantowej muszą logicznie wynikać z tego faktu.
    Ciekawi mnie czy takie teorie będą kiedyś częścią oficjalnej teorii naukowej i staną się falsyfikowalne podobnie jak to się właśnie stało z paradoksem Wignera. Widzimy przecież, że rozwój fizyki kwantowej i kognitywistyki coraz wyraźniej wskazuje na udział obserwatora w “kreowaniu” rzeczywistości.

  2. PiratesOfTheCaribbean says:

    Cytat z W.Duch “…a ten zależy od zmysłów i nie dostrzegamy w nim dziwnych efektów obserwowanych na poziomie kwantowym.” Trudno dostrzegać zmysłami efekty kwantowe. Mózg człowieka nie służy do rozwikłania zagadki umysłu, a raczej stanowi organ niezbędny do przetrwania. Natomiast w takich obszarach jak fizyka kwantowa, albo teoria strun z nadzieją szuka się wyjaśnienia licznych zjawisk paranormalnych. Już fakt istnienia wielce tajemniczego zjawiska splątania kwantowego jest pośrednim dowodem na to, że zjawiska anomalne maja naturę kwantową. Obecnie anomalne zjawiska mentalne uważane są za efekty kwantowe w skali makroskopowej. Wielu badaczy jak również wielu fizyków jest skłonnych tak sądzić.

    • wduch says:

      Chyba jednak znikomy procent. Najpierw trzeba by pokazać, że są to rzeczywiste efekty a nie złudzenie, zgarnąć milion dolarów za demonstrację jakiegoś paranormalnego zjawiska od towarzystwa sceptyków. Na rewelacje czekamy już dobre 100 lat ale jakoś ich nie widać. Dlatego szkoda mi czasu na takie rozważania. Proszę pisać do tych fizyków, którzy się tymi zjawiskami zajmują, bo ja akurat żadnego z nich nie znam., ale życzę im powodzenia.

  3. CheshireCat says:

    Dziękuję za obszerną odpowiedź i polecenie książek. Chętnie się z nimi zapoznam. Widziałem kiedyś film dokumentalny o człowieku, który zapominał wszystko, co się działo wokół niego. Był ciągle przekonany, że ma dwadzieścia lat, a w rzeczywistości miał pięćdziesiąt. Pokazanie lustra wywoływało u niego głęboki szok, który szybko mijał. Wystarczyło zaledwie trzydzieści sekund i następował absolutny reset. Po obejrzeniu tego filmu uświadomiłem sobie, że nie ma żadnej duszy, a człowiek jest po prostu skomplikowaną maszyną.

    • wduch says:

      300 lat temu do takich wniosków doszedł David Hartley, angielski lekarz. Nie każdy to dzisiaj rozumie, ale też nie każdy ma okazję do obserwacji neurologicznych lub psychiatrycznych zaburzeń.

Zostaw odpowiedź

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s