Świadomość owadów?

Pojawiła się ciekawa publikacja “Bee-brained” analizująca zachowanie pszczół. Pszczoły mają zaledwie milion neuronów i około miliarda synaps. Obserwacje dowodzą, że pszczoły przewidują zmianę miejsca (co wiadomo od dawna), uczą się wzajemnie od siebie, kojarzą wrażenia wzrokowe z miejscem i nagrodą. W artykule prof. Lars Chittka i  Katharine Wilson spekulują na temat świadomości owadów. Pszczoły przypominają sobie położenie źródeł pożywienia i przekazują tą informację za pomocą tańca wieczorami. To oznacza, że nie tylko reagują na bodźce, ale też mogą w swoich mózgach wywoływać podobne stany dzięki wewnętrznej dynamice sieci neuronowych. To oznacza, że jest sens mówić o pewnym “życiu wewnętrznym” pszczół. 

Artykuł, napisany przez profesora behawioralnej ekologii i filozofkę, wymaga dokładniejszego komentarza i postaram się go uwzględnić w notatkach do wykładu na temat ewolucji zwierzęcych umysłów.  

Advertisements

About wduch

Google: W. Duch
This entry was posted in Uncategorized and tagged , . Bookmark the permalink.

6 Responses to Świadomość owadów?

  1. Michał says:

    Proponuję szukać świadomości na poziomie roju/mrowiska a nie pojedynczych osobników. Pisarze SF jak zwykle dawno to przewidzieli, bodajże Janusz Zajdel w ‘Wyjściu z cienia’.

    • wduch says:

      W roju, mrowisku czy innej grupie zwierząt lub ludzi konieczna jest komunikacja. Sprawne działanie wymaga pamięci i przypominania sobie istotnych zdarzeń po to by się podzielić z innymi. Pszczoły robią to wieczorem opowiadając sobie za pomocą tańca gdzie warto szukać nektaru. To bardzo istotny mechanizm biologiczny, który wymaga wewnętrznej aktywacji neuronów bez dopływu zewnętrznych bodźców. Wyobraźnia uzewnętrzniona w postaci mowy czy gestów pozwala przekazać ważne informacje, a w bardziej złożonych mózgach rozwinąć reprezentację siebie w relacji do innych i do świata. Wtedy można mówić o samoświadomości i jak wiemy test lustra Gallupa w jakimś stopniu o tym świadczy. Ten prosty model: świadomość = wyobraźnia + komunikacja, komentarz tego co wyobrażone wystarczy by testować wiele własności świadomości, co i w jakich warunkach jest uświadamiane? Czemu patrząc na obraz raz widzę staruszkę a raz młodą kobietę, albo raz widzę sześcian w jedną stronę a raz w drugą. Badanie iluzji wzrokowych i innych jest tu bardzo pomocne i robimy to zarówno eksperymentalnie jak i przez symulacje sieci neuronowych. Nie słyszałem by jakieś kwantowe teorie w czymkolwiek tu pomogły.
      Życie nie powinno się nam jednak mylić z SF. Szukamy świadomości u osób z uszkodzeniami mózgu i metod jej odzyskania. To nie jest zabawa tylko walka o godne życie.

      • Michał says:

        Ja się odniosłem wyłącznie do wątku owadziego a nie ‘kwantowego’ wprowadzonego przez innego komentatora. Tematem Pana wpisu były bowiem tylko owady.

        Co do świadomości roju miałem na myśli to, że podstawą materialną świadomości może być szersza klasa układów fizycznych i zachodzących w nich procesów niż nam się wydaje na podstawie obserwacji wyższych ssaków. Samoświadomy mózg może być tworzony właśnie przez tańczące pszczoły, tzn. dopiero oddziałujące i komunikujące się ze sobą osobniki tworzą układ fizyczny wystarczająco złożony i różnorodnie oddziałujący z otoczeniem aby był samoświadomy.

        Wysokiej klasy SF to poważna działalność z pogranicza literatury, tworzenia mitu, futurologii i nauki. W Polsce m. in. właśnie Zajdel (zawodowy fizyk) Huberath (inny zawodowy fizyk) no i oczywiście Lem, erudyta swoich czasów. Zagranicą chociażby Asimov, Bradbury, Heinlein, długo by wymieniać.

      • wduch says:

        Sam chętnie czytałem dużo SF w dawnych czasach, teraz niestety nie nadążam nawet z czytaniem fachowej literatury.
        Być może pojęcie świadomości w sensie jaki opisałem można odnieść do zachowania roju, ale oddziaływania pomiędzy jego osobnikami musiałyby gwarantować powstawanie stanów kolektywnych całości.
        Chciałem tylko podkreślić, że mamy poważniejsze problemy niż spekulacje na temat możliwych form świadomości.

  2. EdWarren says:

    A co z kwantowa teoria swiadomosci. Podobna wraca do lask po opublikowaniu jakis rewelacji o mikrotubulach. Moze same neurony nie wystarcza do powstania swiadomosci. Moze zjawiska kwantowe w mikrotubulach maja fundamentalne znaczenie, a obecny kierunek badan idzie w kierunku stworzenia bezdusznych maszyn z imitacja swiadomosci ? Moze dr Adamska-Rutkowska jako jedyna ma racje w Polsce, kiedy wspiera psychotronike ? Moze swiadomosc to dusza wszechswiata ? 😉 Pozdrawiam Pana Profesora.

    • wduch says:

      Jak rewelacje o mikrotubulach miałyby wpłynąć na interpretację wyników eksperymentów psychologicznych lub niezobrazowania? Rozważania na temat duszy wszechświata zostawiam filozofom, mamy bardziej przyziemne problemy, jak pomóż ludziom z zaburzeniami świadomości lub cierpiącymi na bóle fantomowe. Psychotronika pomaga wyciągać z nich pieniądze, ale nie przywraca im zdrowia.

Zostaw odpowiedź

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s