Dusza czy mózg: co nas czyni ludźmi

Workshop “Soul or brain. What makes us human?” zoroganizował Wydział Teologii. Cieszy mnie zaintersowanie teologów i humanistów mózgiem, sposobem tworzenia umysłu, tożsamości człowieka. Dyskusje były ciekawe i większość specjalistów z wielu krajów opowiadała się za hylomorfizmem, dualizm już zanika nawet wśród teologów. Hylomorfizm ma swoje problemy związane z zachowaniem tożsamości.

Prezentacje z tego Workshopu  w TV UMK: 

http://tv.umk.pl/#movie=3214,channel=3

Moja prezentacja gdzieś w środku, a slajdy są tu:
http://www.is.umk.pl/~duch/ref.html

Napisałem też artykuł: Why minds cannot be received, but are created by brains, wysłałem go do redkacji Scientia et Fides, wystawię go wkrótce na swojej stronie.

About wduch

Google: W. Duch
This entry was posted in Kognitywistyka, Paranormalne, Uncategorized, Świadomość. Bookmark the permalink.

2 Responses to Dusza czy mózg: co nas czyni ludźmi

  1. Dariusz says:

    Na podobny temat pisał Michael S. Gazzaniga – „Istota człowieczeństwa. Co sprawia, że jesteśmy wyjątkowi”. Choć tej pozycji jeszcze nie czytałem, to jestem po lekturze jego dość nowej pracy pt. „Kto tu rządzi – ja czy mój mózg?”. Interesująca jest jest – powiedzmy – ewolucja poglądów tego specjalisty, co zostało wyrażone w posłowiu książki. Znalazł się tam fragment wypowiedzi Johna Doyle, który sugeruje, iż jest jeszcze klika obszarów wartych eksploracji.

    Cytat:
    „Przywykliśmy do myśli, że kiedy jakiś system wydaje się funkcjonować w sposób spójny i zintegrowany, to musi istnieć pewien „zasadniczy” i – co istotne – centralny lub scentralizowany element kontrolujący, który odpowiada za jego działanie. Głęboko wierzymy w ideę esencjalizmu, a lewa połowa naszego mózgu znajduje tę zasadniczą część. Jeśli zaś nie możemy jej znaleźć – jak słusznie zauważyłeś – po prostu coś wymyślamy. Nazywamy to homunkulusem, umysłem, duszą, genem, lub jeszcze inaczej. (…) Rzadko jednak ów element rzeczywiście tam jest – w zwykłym redukcjonistycznym znaczeniu. (…) Nie znaczy to, że nie istnieje pewna „esencja”; rzecz w tym, że jest ona rozproszona – znajduje się w protokołach, regułach i algorytmach, w oprogramowaniu. Właśnie tak działają komórki, mrowiska, internet, armie i mózgi. Trudno mi to zrozumieć, ponieważ owa esencja nie mieści się w jednym „pudełku”.

    „Kto tu rządzi – ja czy mój mózg? Neuronauka a istnienie wolnej woli”. Michael S. Gazzaniga, Smak Słowa 2013.

    Powyższa wypowiedź w pewnym sensie koresponduje z myślą profesora Jana Trąbki, którą kiedyś na tym blogu przytoczyłem.

    Cytat:
    Profesor Jan Trąbka napisał (Forum Myśli Wolnej nr 49/2011):
    „Współczesna ogólna teoria głosi, że świadomość znajduje się w stanie przestrzennego rozproszenia, a więc ma charakter globalny, rozłożony, a nie zlokalizowany. Nie wydaje się więc sensownym zamykanie świadomości w pudle czaszkowym”.

    • wduch says:

      Koncepcja Gazzanigi “narratora” w lewej półkuli mózgu jest interesująca, ale mało popularna wśród neuronaukowców, zapewne z powodu trudności w eksperymentalnej weryfikacji. Właśnie z powodu rozproszenia tej esencji w różnych podsieciach mózgu jest to takie trudne. Świadomość jest reakcją całej struktury, a jest to najbardziej złożona struktura w znanym nam Wszechświecie. Do pewnego stopnia jest też wynikiem sprzężenia z całym ciałem i środowiskiem, zwłaszcza społecznym, tworzącym kontekst w którym aktualizują się określone stany umysłu. Nie można więc w pełni zrozumieć zachowania człowieka badają mózg w izolacji od normalnego działania.
      Łatwo jest formułować takie stwierdzenia, ale dużo trudniej weryfikować eksperymentalnie. Trochę w tym kierunku poszły koncepcje Dawida Kirscha (Leanring by doing), czy Andy Clarka (Extended mind), cały kierunek w kognitywistce zwany enaktywizmem.
      https://en.wikipedia.org/wiki/Enactivism
      Bez mózgu nie ma świadomych wrażeń ani myśli, ale sam mózg nie jest ich wyłączną przyczyną. W tym sensie można się zgodzić z cytatem prof Trąbki, chociaż jego książki zaliczam bardziej do naukowej poezji niż literatury naukowej.

Zostaw odpowiedź

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s